Maqosid Syariah

Alhamdulillah, petang semalam baru menghabiskan imtihan subjek Maqosid Syariah ‘Ammah. Saya masih menahan mata daripada tidur malam ini kerana ingin menunggu waktu Subuh yang masuk jam 3.38 pagi. Jarang saya berjaga malam kecuali ketika terlewat tidur.

Walaupun badan dan otak letih diasak oleh soalan imtihan, rasanya wajar diucapkan rasa syukur kerana ditarbiah dengan subjek yang sesusah ini pada tahun ni. Rasa nikmat mengahafal dan memahami pengajian yang diajar selama sesesi ini.

Disiplin ilmu Maqosid Syariah bukanlah baru bagi mereka yang berlatarbelakangkan pengajian agama. Namun begitu, bagi mereka yang mengikuti perkembangan ilmu maqosid, ia sebenarnya telah berkembang dengan pesat berbanding dekad-dekad yang lalu. Sekiranya dahulu ilmu maqosid hanyalah cabang kecil bagi ilmu Usul Fiqh yang akan ditemui dalam bab Maslahah, kini ianya telah menjadi satu disiplin ilmu yang tersendiri sebagaimana disiplin ilmu-ilmu lain.

Alhamdulillah, subjek ini telah dijadikan subjek wajib ditempat saya belajar bagi Syukbah Syariah Islamiah, Syukbah Dirasat dan Syukbah Usuludin (Tafsir). Dan ditambah lagi kesyukuran itu apabila Syeikh yang mengajar kami ialah pengarang kitab yang menjadi silibus subjek ini iaitu Dr Ihsan Miir Ali. Beliau merupakan seorang arkitek profesional. Namun, dengan kegigihan dan kesungguhan yang tinggi beliau telah mendalami ilmu agama dan telah menghasilkan tesis berkaitan dengan Maqosid Syariah Ammah. Tesis beliau itu telah dihasilkan dalam tempoh sepuluh tahun di bawah seliaan ulama terkemuka Dr. Wahbah az-Zuhaili. Akhirnya, tesis itu telah dipadatkan dan diringkaskan sedikit dan dijadikan buku. Buku itulah yang kami guna sebagai silibus.

Selari dengan perkembangan ilmu Maqosid, beliau telah melontarkan satu isu iaitu mencambahkan maqosid yang sedia ada kepada maqosid yang baru mengikut proses pengkajian dan istinbat yang telah dibuat oleh ulama’-ulama dahulu. Kita biasa mendengar Maqosid Syariah yang 5 iaitu menjaga agama, menjaga nyawa, menjaga akal, menjaga nasab dan menjaga harta. 5 perkara ini telah digariskan oleh Hujjatul Islam Imam al-Ghazali di mana kebanyakan ulama menerimanya dan menghadkan maqosid Syariah kepadanya. Namun begitu, Dr.Ihsan telah memecahkan tembok itu dengan satu manhaj yang telah dikaji dan dibentangkan kepada kami di dalam kelas dengan menyatakan bahawa Maqosid Syariah tidak terhad kepada 5 perkara tersebut sahaja. Perbahasannya panjang.

Nama-nama ulama yang selalu diulang-ulang dalam ilmu Maqosid ialah al-Juwaini, al-Ghazali, al-‘Izz bin Abd Salam, al-Qarafi, Ibnu Sabki, as-Syaukani, Ibnu Taimiah, Ibnu Farhun, Ibnu Humam, as- Syatibi dan juga Ibnu ‘Asyur. Mereka adalah watak-watak penting dalam melakari ilmu Maqosid khususnya as-Syatibi.

Pengajian ilmu maqosid memerlukan asas Usul Fiqh yang kuat dan sedikit pengetahuan Qawaid Fiqh. Jika tidak, pengajian akan tersekat-sekat seolah-olah merangkak. Ilmu Usul Fiqh pula memerlukan asas Fiqh yang kuat, jika tidak pengajian tidak smooth kerana banyak contoh masalah dalam ilmu Usul Fiqh akan diambil dari masalah-masalah Fiqh. Ilmu Fiqh pula, memerlukan asas Bahasa Arab yang kuat. Begitulah tingkatan-tingkatan ilmu yang perlu dilalui sebelum kita memahami disiplin ilmu maqosid dengan baik.

Rasanya setakat ini dulu perkongsian mengenai ilmu Maqosid. Lain masa, insya Allah saya cuba kongsikan lagi berkaitan dengan ilmu ini. Benar kata ulama, semakin kita mendalami ilmu semakin kita rasa bahawa betapa jahilnya diri kita !!

Bait Sting-Gun,

Damsyik.

0215 hour – 28 Rejab 1432 – 29 Jun 2011

2 thoughts on “Maqosid Syariah

  1. terima kasih atas perkongsian ilmu..
    boleh tak saudara menerangkan satu persatu 5 asas maqosid syariah tu..kemudian,
    dari pemahaman saudara berkaitan dasar pemeliharaan komponen maqosid syariah melalui pembentukan tamadun?

    • 5 maqosid yang dimaksudkan :
      1. Menjaga agama
      2. Manjaga nyawa
      3. Menjaga akal
      4. Menjaga nasab (keturunan)
      5. Menjaga harta

      Mohon doanya supaya saya dikuatkan untuk menulis lagi mengenai maqosid ini..

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s